د از یادگیری اصول مربوط به مبانی هنرهای تجسمی در بحث نقطه و خط و قواعدی که بر آنها حاکم است و نقش و تاثیری که هر یک در هر قسمت از صفحه ایجاد می کنند ساده ترین روش برای ایجاد ترکیبی متعادل رعایت شکل ترازو برای قرارگیری فرمها بصورتی که از نظر بصری متوازن بنظر برسند می باشد .
ساده ترین و معمولی ترین شکل ترکیب بندی ترکیب متعادل و متقارن است .این نوع ترکیب بندی بیشتر در هنرهای سنتی از جمله طراحی قالی - تذهیب - فرم مشبکاری و نقوش سردر مساجد و ... دیده می شود که در عین اینکه دارای تعادل است چنانچه خطی از وسط آن بصورت عمودی رسم شود فرمها در دو طرف خط بصورت قرینه قرار گرفته اند.و تعادلی ساده و معمولی را به نمایش گذاشته اند .
اما در ترکیب متعادل و نامتقارن خلاقیت هنرمند جهت ایجاد فضاهای متنوع عمل نموده و برقراری تعادل از طریق پخش فرمها با اندازه های متفاوت موجب ایجاد تعادلی زیبا و متنوع می شود.
در تصویر زیر که نقش گلدانی در قالی ایرانی میباشد ترکیب متعادل ومتقارن را مشاهده میکنید.
و ترکیب زیر متعادل ونامتقارن میباشد.
کمپوزیسیون در نقاشی دارای قالبهای کلی میباشد که بر اساس محتوی اثر و یا خلاقیت هنرمند انتخاب میشود.
این قالبها عبارتند از :
۱-:ترکیب عمودی: این نوع ترکیب عموما برای موضوعات عمودی و ایستا از جمله فرم ساختمانهای بلند یا چند درخت بلند ویا چند نفر در حالت ایستاده بکار میرود.
- : ترکیب افقی: مورد استفاده این ترکیب موضوعات دارای سکون و آرام از جمله منظره دریا -خیابان بصورت نما یا شخصی در حالت استراحت از نمای جانبی بکار میرود.
۳- : ترکیب مثلث: اغلب فرم چهره در ترکیب مثلث کار میشود ویا میتوان سوژه های متفاوتی را در این قالب کار کرد ولی در هر صورت آن موضوع دارای پویایی میشود.
در دوران رنسانس هنرمندان نقاش از این نوع ترکیب بسیار استفاده میکردند برای مثال نقاشی مونالیزا اثر داوینچی و باکره صخره ها اثر رافایل از این دست میباشد.
- : ترکیب دایره : در این قالب اجزای اصلی تصویر بنوعی در تابلو جایگری میشوند که فرمی دایره وار را ایجاد میکنند ودارای پویایی و حرکت است. اغلب در آثار نگارگری ما شاهد این نوع پرداخت تجسمی هستیم.
۵- : ترکیب متقارن ( ترکیب قرینه) در قدیم بیشتر از این نوع قالب برای بیان هنری استفاده میشد اکثر آثار هنرهای سنتی اقوام مختلف دارای این نوع نگاه هستند.
در این ترکیب توازنی ساده بصورت قرینه برقرار میشود. اغلب نقوش قالی اسلیمیها و نگاره ها درارای ترکیب متقارن و متوازن هستند.
- : ترکیب منتشر : در این نوع ترکیب از فضای منفی خبری نیست فرمها بصورت منتشر و متعادل در فضای تابلو پخش شده اند نقاشیهای گل و مرغ و اکثر آثار آبستره دارای این قالب هستند.
- : ترکیب متعادل و نامتقارن ( دارای فضای منفی) این نوع ترکیب دست نقاش را برای ابداع و خلاقیت باز میگذارد و اجازه میدهد ترکیبهای زیبا ومتعادل و نو بوسیله نقاش خلق شود.
غالبا در کنکور سراسری هنر رشته های نقاشی و گرافیک دو مرحله ای میباشند.و در مرحله دوم بعد از اعلام نتایج زمانی جهت شرکت در آزمون تخصصی هنر برای شرکت کنندگانی که حایز حد نصاب شده اند معیین میشود.
ودر دفترچه مخصوص کم وکیف نحوه برگزاری به اطلاع شرکت کنندگان میرسد.
اغلب برای رشته نقاشی و گرافیک موضوعی معیین شده که افراد میبایستی با استفاده از یک تکنیک(مدادرنگ- آبرنگ- پاستل- یا گواش) در زمانی مشخص ۲ الی ۳ ساعت به ایلوستراسیون (تصویرسازی) آن موضوع بپردازند.
دانش و مهارت در طراحی و تصویر سازی پرسوناژهای انسانی و گیاهی و حیوانی وهمچنین فضای معماری شهری در اقلیم های مختلف ونیز معماری سنتی ایران و اینروزها شناخت فرم و طراحی ادوات و لوازم جنگی که شاید موضوع روز باشد. لازمه موفقیت در این مرحله است.
لذا تمریناتی که شرکت کنندگان میبایست انجام دهند از این قرار است.
۱- طراحی و تناسبات صحیح از طبیعت بیجان با خطوط سیال وروان و دارای ارزش خطی.
۲- تمرین سایه پردازی و حجم پردازی و شناخت انواع بافت.
۳- تمرین کمپوزیسیون(ترکیب بندی)
۴- شناخت تناسبات آناتومی انسان و آشنایی با آناتومی حرکتی توانایی طراحی از فرمها (اتسان- حیوان- اشیا) در حالات مختلف پرسپکتیو (خط افق بالا- وسط - پایین).
۵- آشنایی با اصول مبانی رنگ و تمرین وتسلط بر یکی از تکنیک های رنگی
۶- لازم است مناسبت های تاریخی و اجتماعی یک هفته قبل و بعد تاریخ آزمون را مشخص کنید و در رابطه با آن موضوعات تمرین نمایید.
چند موضوع جهت تمرین:
انتفاضه فلسطین
جنگ لبنان یا بمباران مردم بی پناه
کار در مزرعه
مسجد هنگام نماز
گلفروشی
چهارراه
بازار سنتی
ترمینال
توجه: بردن تصویر واستفاده از آن در کنکور تخصصی ممنوع میباشد .ولی چون اغلب مراقبینی در سر جلسه گمارده میشوند که کمترین اطلاعی از هنر و نقاشی و امتحان ندارند واین موجب سواستفاده برخی میشود و قانون مند بودن موجب ضرر شما میشود .لذا پیشنهاد میشود تصاویر مختلف همراه خود داشته باشید ودر صورت وجود فضای ناعادلانه که برخی به خاطر بی توجهی وبی اطلاعی مراقبین ایجاد میکنند شما هم از تصاویر بهره ببرید.
این عوامل بدین قرارند:
۱- رنگ ها در عمق روشن تر هستند. ( یعنی با سفید یا یک رنگ روشنتر ترکیب میشوند)
۲- رنگ ها در عمق خاموش ترند ( یعنی فام آنها که درجه خلوص آنهاست کمتر میشود ) و به عبارتی با رنگ مکمل ترگیب میشوند.
توضیح اینکه رنگ های مکمل در صورت ترکیب با یکدیگر به سمت خاکستری رفته و بی فام شده و عمق را القا میکنند.
۳- رنگ ها در عمق سرد تر هستند. یعنی بطور کلی گرایش به رنگ آبی پیدا میکنند.
حال چنانچه یک فرم در دوردست دارای رنگ تیره باشد باید علاوه بر این اقدامات روی رنگ مرز آن فرم را نیز محو و جزییات آن را نسبت به فرم نزدیک تر کمتر کنیم.
مهمترین کنتراست رنگی و اولین آن کنتراست تیرگی و روشنی است. میدانید که کنتراست به معنی اختلاف و تضاد است. هر رنگی گذشته از کیفیتش که عبارتست از چگونگی واینکه چه رنگی است دارای کمیت یا والور ( درجه تیرگی و روشنی است) و اینکه رنگها علاوه بر اینکه بخودی خود دارای والوری هستند میتوانند به وسیله ترکیب با سفید و سیاه انواع مختلف درجات خاکستری را ایجاد کنند و تونالیته بگیرنند.
ترکیبات متنوع خاکستری وتنوع تیرگی وروشنی علاوه بر ایجاد حجم در فرم ها میتواند در بوجود آمدن عمق و پرسپکتیو موثر باشد .
یعنی فرمهای دور دست روشنتر و کنتراست تیرگی و روشنی آنها با زمینه کمتر و بلعکس فرمهای نزدیکتر تیره تر و کنتراست آنها با زمینه بیشتر است.
در بحث کمپوزیسیون( ترکیب بندی) تعادل و توازن میتواند بر اساس گردش تیرگی و روشنی فرمها در صفحه ایجاد شود.
و در بحث رنگ وقتی رنگها با هم ترکیب میشوند این ترکیب کاهشی است یعنی تیره تر شده و نور آنها کاهش پیدا نموده تا بالاخره به سیاه تبدیل شوند یا کامل شوند. با عنایت به اینکه تمام رنگها از سه رنگ اصلی بوجود میآیند پش ترکیب این سه رنگ نهایتا باید رنگ سفید را تشکیل دهد که به دلیل خصوصیت رنگ ( بر خلاف نور)
ترکیب کاهشی است و به خاکستری یا سیاه تبدیل میشود و به این صورت کامل میشوند.
پس رنگهای فرعی که از ترکیب سه رنگ اصلی بوجود آمده اند دو به دو با هم مکملند یعنی ترکیب آنها باید سیاه شده (کامل شود) و از این خصوصیت که موجب میشود نور رنگ کاهش پیدا کند میتوان برای عمق نمایی یا پرسپکتیو رنگی استفاده نمود. یعنی در عمق رنگها با مکمل خود ترکیب و خاکستری تر و بی فام تر میشوند.
گروه اصلی رنگهای مکمل از این قرارند ۱- زرد بنفش ۲- آبی و نارنجی ۳- سبز و قرمز
دو راه برای شناخت رنگهای مکمل وجود دارد........
۱-در چرخه رنگ رنگهایی که به صورت قطری روبروی هم قرار دارند مکملند
۲- چنانچه حاصل ترکیب دو رنگ رنگی شبیه سیاه شود آن دو رنگ با هم مکملند.
